Jedno miasto. Wiele narodów, języków i pamięci. Historia, która pozwala spojrzeć na Łotwę z zupełnie innej perspektywy.

27 października 2026 r. o godz. 18:00 zapraszamy do Książnicy Podlaskiej na spotkanie „Łotwa w zwierciadle Księgi Pamięci Dyneburga”. Gościem wydarzenia będzie dr Mirosław Reczko, a rozmowę poprowadzi Aleksander Sosna.

Dyneburg – Daugavpils – to drugie co do wielkości miasto Łotwy i miejsce wyjątkowe na mapie Europy. Przez stulecia związane z historią Rzeczypospolitej Obojga Narodów i Inflant Polskich, do dziś pozostaje ważnym ośrodkiem polskiej mniejszości na Łotwie. Jednocześnie jest największym rosyjskojęzycznym miastem Unii Europejskiej. To właśnie tutaj szczególnie wyraźnie widać, jak skomplikowane i wielowarstwowe są dzieje tej części Europy.

Historia Dyneburga to także historia świata, który w XX wieku został brutalnie zniszczony. Podczas spotkania przyjrzymy się losom mieszkańców miasta przez pryzmat „Księgi Pamięci Dyneburga”. Na podstawie jej polskiego tłumaczenia przedstawimy skalę tragedii, jaka dotknęła miejscową społeczność żydowską, a także dramatyczne doświadczenia ludności łotewskiej. Historia zagłady Żydów dyneburskich stanie się punktem wyjścia do rozmowy o losach społeczności żydowskich w państwach bałtyckich oraz o pamięci, która pozwala dziś lepiej zrozumieć przeszłość regionu.

Dr Mirosław Reczko

jest historykiem, anglistą, tłumaczem i redaktorem żydowskich ksiąg pamięci, a także samorządowcem i menedżerem. Stopień doktora uzyskał w 2019 roku na Uniwersytecie w Białymstoku na podstawie rozprawy poświęconej relacjom polsko-żydowskim w rejonie Ciechanowca w okresie II wojny światowej. Przez trzy kadencje pełnił funkcję burmistrza Ciechanowca, był także kanclerzem Politechniki Białostockiej, a w 2026 roku objął funkcję prezesa Zarządu Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego im. Wagów.

Od wielu lat zajmuje się przywracaniem pamięci o żydowskich mieszkańcach Białostocczyzny i ochroną materialnego dziedzictwa tej społeczności. Doprowadził m.in. do renowacji cmentarza żydowskiego w Ciechanowcu oraz odbudowy i renowacji dwóch ciechanowieckich synagog, gromadził i upowszechniał dokumenty dotyczące lokalnej społeczności żydowskiej, a także uczestniczył w tłumaczeniu ksiąg pamięci Ciechanowca, Jedwabnego i Zambrowa. W całości przetłumaczył „Księgę pamięci gminy żydowskiej w Stawiskach”. W 2020 roku był finalistą Nagrody POLIN.

Będzie to spotkanie o historii pogranicza, wielokulturowości i pamięci – o miejscu, w którym przez stulecia splatały się losy Polaków, Łotyszy, Żydów i Rosjan, a ślady tej złożonej przeszłości są widoczne do dziś.

W czasie wydarzenia będzie można również nabyć czterojęzyczne tłumaczenie „Księgi Pamięci Dyneburga” w cenie promocyjnej.

Zapraszamy 27 października 2026 r. o godz. 18:00 do Książnicy Podlaskiej im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku. Wstęp wolny.